Spis treści:
- "Pan Tadeusz" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Michał Żebrowski jako Tadeusz Soplica
- "Wesele" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Ekranizacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego
- "Lalka" w reżyserii Ryszarda Bera. Powieść Bolesława Prusa w formie serialu
"Pan Tadeusz" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Michał Żebrowski jako Tadeusz Soplica
Zestawienie najlepszych ekranizacji lektur otwiera "Pan Tadeusz". Poemat epicki został napisany przez Adama Mickiewicza w latach 1832-1834. Epopeja narodowa przedstawia historię polskiej szlachty, żyjącej pod zaborem rosyjskim. Mickiewicz opisał społeczeństwo, jego obyczaje i tradycje. Nie bez znaczenia są również wydarzenia historyczne, które stanowią jeden z elementów tła całej historii (np. kampania rosyjska Napoleona Bonaparte, w której uczestniczyło również polskie wojsko).

Filmową ekranizację "Pana Tadeusza" wyreżyserował Andrzej Wajda. Film miał premierę w 1999 roku. Został zgłoszony do rywalizacji o Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, jednak nie otrzymał nominacji. Produkcja zaangażowała wiele znanych polskich aktorów. W rolach głównych pojawiają się między innymi:
- Michał Żebrowski jako Tadeusz Soplica;
- Bogusław Linda jako ksiądz Robak;
- Daniel Olbrychski jako Gerwazy;
- Marek Kondrat jako Hrabia;
- Alicja Bachleda-Curuś jako Zosia;
- Grażyna Szapołowska jako Telimena.
Wiele osób ceni ekranizację "Pana Tadeusza" w szczególności za zwięzłe przedstawienie skomplikowanych wątków. Film otrzymał nagrodę "Orzeł" za najlepszą muzykę, scenografię, zdjęcia, dźwięk i montaż. Oprócz tego wyróżniona została Grażyna Szapołowska, która za rolę Telimeny dostała "Orła" w kategorii "najlepsza główna rola kobieca".
Zobacz również:
"Wesele" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Ekranizacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego
Następną niezwykle ważną ekranizacją lektury szkolnej jest film w reżyserii Andrzeja Wajdy "Wesele" z 1972 roku. Produkcja powstała na podstawie dramatu, który Stanisław Wyspiański napisał w 1901 roku. Akcja złożonego z trzech aktów utworu rozgrywa się podczas wesela zorganizowanego w dworku Tetmajerów w Bronowicach. Dramat uznano za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski i jest w kanonie lektur obowiązkowych.
Zarówno w przypadku wersji filmowej, jak i literackiej, główni bohaterowie wzorowani są na prawdziwych osobach. W rolach głównych wystąpili:
- Daniel Olbrychski jako Pan Młody;
- Ewa Ziętek jako Panna Młoda;
- Andrzej Łapicki jako Poeta;
- Franciszek Pieczka jako Czepiec;
- Wojciech Pszoniak jako Dziennikarz/Stańczyk.
Ekranizacja została nagrodzona "Srebrną Muszlą" na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián. Ciekawostką jest fakt, że "Wesele" Andrzeja Wajdy to jedna z wyróżnionych przez Martina Scorsese polskich produkcji. Słynny amerykański reżyser uznał ekranizację za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii, dzięki czemu film stał się częścią "Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema".
"Lalka" w reżyserii Ryszarda Bera. Powieść Bolesława Prusa w formie serialu
"Lalka" to powieść społeczno-obyczajowa napisana przez Bolesława Prusa. Ukazywała się ona w odcinkach – poszczególne części były publikowane w "Kurierze Codziennym" w latach 1887-1889. Następnie całość została wydana w formie książki. "Lalka" opowiada historię Stanisława Wokulskiego, przedsiębiorcy i filantropa, który zakochuje się w Izabeli Łęckiej. Oprócz wątku miłosnego, lektura przedstawia życie różnych grup społecznych oraz losy wielu barwnych postaci pobocznych.

Premiera serialowej ekranizacji "Lalki" w reżyserii Ryszarda Bera odbyła się w 1978 roku. Została ciepło przyjęta przez odbiorców, którzy docenili scenariusz wierny oryginałowi. W serialu wystąpili między innymi:
- Jerzy Kamas jako Stanisław Wokulski;
- Bronisław Pawlik jako Ignacy Rzecki;
- Małgorzata Braunek jako Izabela Łęcka;
- Roman Wilhelmi jako Kazimierz Starski;
- Czesław Wołłejko jako Baron Krzeszowski.
Ekranizacja lektury szkolnej otrzymała nagrody na Festiwalu Polskiej Twórczości Telewizyjnej w Olsztynie (za kreacje aktorskie) oraz nagrodę "Złoty Ekran" przyznaną przez polski tygodnik filmowo-telewizyjny "Ekran". "Lalkę" Ryszarda Bera docenił także Komitet ds. Radia i Telewizji, przyznając produkcji kolejne 3 nagrody.
W 1968 roku powstała filmowa ekranizacja powieści "Lalka". Jej reżyserem był Wojciech Jerzy Has, a główne role w produkcji zagrali: Beata Tyszkiewicz (Izabela Łęcka), Mariusz Dmochowski (Stanisław Wokulski) i Tadeusz Fijewski (Ignacy Rzecki). Film do dzisiaj uchodzi za jedną z najwybitniejszych ekranizacji dzieł literatury polskiej.
Zobacz również:
Najlepsze filmy muzyczne. Dramatyczne historie ikon muzyki
"Przywrócone arcydzieła" i "Szpital przemienienia": Magdalena Zawadzka i Jan Holoubek w Krakowie
"O psie, który jeździł koleją": Familijna premiera roku w Polsce [zwiastun]










