Mieczysław Czechowicz: Przeżył wiele tragedii. Nie stracił pogody ducha

"Wśród niemałego przecież grona polskich aktorów komediowych reprezentuje on indywidualność odmienną. Charakterystyczna sylwetka, olbrzymi ładunek nieodpartego humoru zjednały mu uznanie i dużą popularność. Postacie, które odtwarza - to ludzie zwykle sympatyczni o gołębim sercu - nawet przy pozorach zewnętrznej brutalności" - charakteryzował aktorstwo Czechowicza magazyn "Film".

Czechowicz urodził się 28 września 1930 roku w Lublinie. Jego ojciec był oficerem Wojska Polskiego i stacjonował pod Równem. To właśnie tam aktor spędził dzieciństwo. Sytuacja zmieniła się, kiedy w 1940 roku ojciec aktora został aresztowany i osadzony w oflagu, a wypuszczony z niewoli wraz z rodziną przeniósł się najpierw do Lublina, a potem do Biłgoraju.

To nie był jednak koniec dramatycznych wydarzeń, które spotkały aktora i jego rodzinę podczas wojennej zawieruchy. W 1943 roku tata Mieczysława zmarł, pozostawiając rodzinę bez źródła utrzymania. Młody Czechowicz wraz z matką przeniósł się wówczas ponownie do Lublina. Tam zaangażował się w działalność harcerską, która polegała na służbie łączniczej w Armii Krajowej. Nie przypuszczał wówczas, że za walkę o dobro ojczyzny przyjdzie zapłacić mu tak wysoką cenę.

---

Mieczysław CzechowiczArchiwum TVPAgencja FORUM

---

W kwietniu 1945 roku Czechowicz został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa pod zarzutem działania na szkodę kraju. Okazało się, że wsypał go kolega. Więziony był w siedzibie Urzędu, a następnie na lubelskim zamku, gdzie wraz z grupą kilkunastu innych konspiratorów czekał na wyrok. 15-letni wówczas Czechowicz przeżył istne piekło. Służby nie zważały na jego młody wiek - był bity i szykanowany, poddawany licznym torturom. Po latach o traumie opowiadał brat cioteczny aktora.

"Traktowali nas bardzo źle. Bicie, kopanie, obelgi były na porządku dziennym. Jeden ze skopanych zmarł później w szpitalu więziennym. [...] Jedną z najczęstszych szykan była tzw. żabka. To był koszmar, piekło. W tych strasznych warunkach dotrwaliśmy do procesu" - wspominał. W czerwcu Sąd Wojskowy Okręgu Lubelskiego skazał Czechowicza na 3 lata więzienia, zawieszając ten wyrok na 5 lat. Aktor spędził w zamknięciu kilka miesięcy - na mocy rządowej amnestii został uwolniony jeszcze w sierpniu 1945 roku.

Martin Sheen żałuje zmiany nazwiska. Jak naprawdę się nazywa?

Czechowicz nie pozwolił by koszmar przeszłości zaważył na jego życiu. Po wyjściu z więzienia zaczął naukę w lubelskim Studium Dramatycznym. Przez kilka lat pracował w Teatrze Muzycznym w Lublinie. Na początku lat 50. przeniósł się do Warszawy, gdzie ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną związał się z teatrami warszawskimi: Narodowym, Współczesnym oraz Kwadrat. Powoli zaczął rozwijać swoją karierę filmową. Na jego talencie poznał się słynny wykładowca szkoły aktorskiej Aleksander Zelwerowicz, który zrobił go swoim asystentem.

---

Mieczysław CzechowiczJanusz SobolewskiAgencja FORUM

---

Na planie filmowym zadebiutował niewielką rolą w filmie Aleksandra Forda "Piątka z ulicy Barskiej". Ekranowego doświadczenia nabywał rolami bandytów w produkcjach przeznaczonych dla młodzieży: "Tysiącu talarów" (1959) Stanisława Woha i "Szatanie z siódmej klasy" (1960) Marii Kaniewskiej.

Pierwszą znaczącą rolę kinową Czechowicz zagrał w "Mężu swojej żony" (1960) Stanisława Barei, gdzie wcielił się w lekkoatletycznego trenera Mamczyka. "Atletycznie zbudowany trener, troskliwie zajmujący się swoją podopieczną, znający tylko jednego 'boga' - sport, to postać pełna niezafałszowanego komizmu" - brzmiał fragment recenzji obrazu Barei w magazynie "Film".

W latach 1962-64 Czechowicz trzy razy z rzędu otrzymywał Srebrną Maskę w plebiscycie "Expressu Wieczornego" na najpopularniejszych aktorów telewizyjnych. Ma kinowym ekranie zobaczyliśmy go niedługo potem w roli podporucznika Karola Lenciaka u boku Krystyny Sienkiewicz w filmie "Paryż - Warszawa bez wizy" (1967) w reżyserii Hieronima Przybyła.

Mieczysław Czechowicz miał na koncie wiele ról w telewizyjnych produkcjach. W latach 60. oglądaliśmy go w "Wojnie domowej" (sąsiad Kamińskich) oraz "Niewiarygodnych przygodach Marka Piegusa" (Teofil Bosmann, członek bandy Flasza). W kolejnej dekadzie pojawiał się w takich hitach srebrnego ekranu jak "Czterej pancerni i pies" (Konstanty Szawełło, stryj Józka), "Chłopi" (Szymek, brat Jagny) czy "Janosik" (hrabia Hortvath). Jego kreacje znali nie tylko dorośli, ale również i dzieci. To właśnie głosem Mieczysława Czechowicza mówił kultowy Miś Uszatek.

"Szóstka z Nebraski": Tajemnica morderstwa sprzed lat zostanie wyjaśniona?

---

Mieczysław Czechowiczarchiwum Filmu Agencja FORUM

---

Aktor słynął z pogody ducha, życzliwości wobec ludzi. W opinii bliskich i znajomych Mieczysław Czechowicz był osobą niezwykle dobrą, skromną i kontaktową. Przyjaciele zapamiętali go jako człowieka nieprawdopodobnie otwartego i życzliwego. Mimo trudnych doświadczeń z młodości, nigdy nie stracił pogody ducha. Aktor nie lubił jednak opowiadać o swoim życiu prywatnym. "O nim nie można dużo powiedzieć, bo to był facet w specyficznym sensie bardzo zamknięty w sobie" - mówił o nim Edward Dziewoński.

"Mietek kochał ludzi, choć byli tacy, którzy wyrządzili mu krzywdę. Lubił też uroki życia, choć przecież koszmar 1945 roku na zawsze utkwił w jego psychice. Był człowiekiem ciężko doświadczonym, a mimo to pogodnym, co nie zawsze idzie w parze" - mówiła z kolei Zofia Stefańska, przyjaciółka aktora.

W ostatnich latach życia Mieczysław Czechowicz chorował na serce. Miał zostać operowany, ale nie doczekał zabiegu. Mieczysław Czechowicz zmarł w swoim domu w podwarszawskim Miedzeszynie 14 września 1991 roku, dwa tygodnie przed 61 urodzinami. Aktor został pochowany w skromnym grobie na Starych Powązkach w Warszawie.

Rebecca Schaeffer: Miała 21 lat, została zastrzelona przed domem