"Odzyskanie przed wiekiem niepodległości przez Rzeczpospolitą przyniosło nam, Polakom, suwerenność w wymiarze państwowym, a jednocześnie było wielkim przełomem w życiu całej naszej wspólnoty i wszystkich składających się na nią kręgów i środowisk społecznych. Artyści, którzy zawsze - wraz z mężami stanu i wodzami - podążali w awangardzie polskiego pochodu dziejowego, odzyskali wówczas pełnię swobód: wolność słowa i możliwość niczym nieskrępowanej ekspresji twórczej" - napisał do uczestników wydarzenia Andrzej Duda w liście odczytanym przez doradcę prezydenta Tadeusza Deszkiewicza.
Prezydent podkreślił, że założony w marcu 1918 r. Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych odegrał "na tej drodze artystów do wolności ogromnie ważną rolę".
Podczas gali wręczono nagrody 100-lecia ZAiKS-u. Otrzymali je: Krzysztof Penderecki, Tomasz Stańko, Mirosław Bałka, Krzysztof Zanussi, Ryszard Horowitz, Jacek Cygan, Janusz Gajos, Agnieszka Duczmal, Leon Tarasewicz i Wiesław Myśliwski.
"To jest bardzo ważne odznaczenie, bo ZAiKS jest naprawdę wspaniałą instytucją, która od stu lat dba o nasze interesy. Wszyscy najwięksi Polacy, najwięksi artyści byli w tej instytucji, tworzyli ją, działali albo byli chronieni" - powiedział PAP Tomasz Stańko. "Także ta nagroda jest wyjątkowo dla mnie ważna, bo ma znaczenie symboliczne. Nie jest to tylko finansowa nagroda, ale jest ona również rodzajem spełnienia. Ja jako człowiek, jako artysta odczułem to w ten sposób" - dodał.
"Każda nagroda jest olbrzymią przyjemnością, jak się już przeżyło trochę lat i zrobiło się sporo w swoim zawodzie. Taki rodzaj docenienia tego, co jest za nami jest zawsze przyjemny i podnosi nas na duchu, mimo że jesteśmy już w podeszłym wieku" - powiedział PAP Janusz Gajos.
Oprócz jubileuszowych nagród przyznano również Honorowe Członkostwa ZAiKS-u. Otrzymali je: Jean-Michel Jarre, Jan A.P. Kaczmarek, Adam Makowicz, Jerzy Maksymiuk, Emil Wesołowski, Jan Kanty Pawluśkiewicz, Joanna Kulmowa, Janusz Majewski i Polski PEN Club.
Galę "ZAiKS 100WARZYSZENIE AUTORÓW" wypełnił koncert prezentujący dorobek członków organizacji. Wystąpiło w nim ponad 250 artystów. Na scenie Teatru Wielkiego spotkali się przedstawiciele kilku pokoleń różnych gatunków muzycznych. Zaprezentowano fragmenty blisko 70 dzieł ponad stu polskich artystów.
ZAiKS powstał 18 marca 1918 r. z inicjatywy m.in. Juliana Tuwima, Jana Brzechwy i Antoniego Słonimskiego. Stowarzyszenie, zajmujące się ochroną autorskich praw majątkowych oraz działaniem na rzecz rozwoju twórczości w Polsce, powstało jako jedna z pierwszych tego typu organizacji na świecie. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS reprezentuje przedstawicieli najistotniejszych dla rozwoju kultury grup zawodowych. Członkami ZAiKS-u są autorzy tekstów piosenek, kompozytorzy, scenarzyści, dramaturdzy, literaci, fotograficy, plastycy, tłumacze, publicyści, naukowcy, architekci i choreografowie.
Retransmisję gali w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej pokaże TVP Kultura 24 marca o godz. 22:15 oraz TVP2 25 marca o godz. 21:05. Patronat Honorowy nad obchodami 100-lecia Stowarzyszenia Autorów ZAiKS objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda.
