"Duchy": Powstaje film inspirowany słynnym "Pociągiem" Jerzego Kawalerowicza

Krystian Zając

Oprac.: Krystian Zając

Czy siedemdziesiąt lat po premierze "Pociąg" jest wciąż inspirujący dla młodego pokolenia twórców? Najwyraźniej tak, skoro na konkurs na scenariusz krótkometrażowego filmu inspirowanego słynnym dziełem Jerzego Kawalerowicza wpłynęło aż 48 prac! Pod koniec listopada ruszają zdjęcia do zwycięskiej "trzydziestki" Karola Ulmana zatytułowanej "Duchy". Film powstaje w Studiu Munka SFP.

Główne role w "Duchach" grają Barbara Liberek i jacek Poniedziałek
Główne role w "Duchach" grają Barbara Liberek i jacek Poniedziałekmateriały prasowe

W 2022 roku minęła setna rocznica urodzin Jerzego Kawalerowicza, pierwszego prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Z inicjatywą nietuzinkowego uczczenia pamięci mistrza wystąpiła do Studia Munka Łódź - Miasto Filmu UNESCO. W 2022 roku SFP i Narodowe Centrum Kultury Filmowej w Łodzi, przy wsparciu WFDiF, TVN Warner Bros. Discovery i PISF ogłosiły konkurs na scenariusz filmu krótkometrażowego inspirowanego "Pociągiem".

- "Pociąg" to jeden z najnowocześniej przemyślanych polskich filmów, jednocześnie lokalny i światowy, atrakcyjny dramaturgicznie, a zarazem nierozerwalnie związany z sytuacją polityczną epoki -  mówi prof. Rafał Syska, jeden z inicjatorów konkursu, dyrektor Narodowego Centrum Kultury Filmowej w Łodzi. Konkurs wygrał Karol Ulman swoim tekstem "Duchy". Pierwsza tura zdjęć odbędzie się pod koniec listopada 2023 roku, kolejna zaplanowana jest na wiosnę 2024 roku.

"Wsiadaj pan, no wsiadaj pan! Koniecznie chce pan trafić do szpitala?" - krzyczy konduktor do mężczyzny, który w ostatniej chwili skacze na stopnie wagonu. Tę scenę Zbigniew Cybulski zagrał w filmie "Pociąg". Osiem lat później, 8 stycznia 1967 roku, na Dworcu Głównym we Wrocławiu aktor próbował wskoczyć do ruszającego właśnie do Warszawy porannego ekspresu Odra, pośliznął się na stopniach wagonu, wpadł pod koła i zginął.
"Wsiadaj pan, no wsiadaj pan! Koniecznie chce pan trafić do szpitala?" - krzyczy konduktor do mężczyzny, który w ostatniej chwili skacze na stopnie wagonu. Tę scenę Zbigniew Cybulski zagrał w filmie "Pociąg". Osiem lat później, 8 stycznia 1967 roku, na Dworcu Głównym we Wrocławiu aktor próbował wskoczyć do ruszającego właśnie do Warszawy porannego ekspresu Odra, pośliznął się na stopniach wagonu, wpadł pod koła i zginął.Agencja FORUM
Pomysł filmu narodził się w sleepingu relacji Warszawa - Szczecin. Kawalerowicz pokonywał setki kilometrów, by spotkać się z Lucyną Winnicką, swą późniejszą żoną, pracującą w jednym z tamtejszych teatrów. "Znalazłem się w sytuacji, kiedy nie było już miejscówek, więc konduktor postanowił umieścić mnie w przedziale, który wydawał się pusty - opowiadał reżyser w "Prywatnej historii kina". - Właścicielka biletu na to miejsce zjawiła się w ostatniej chwili, kiedy ja już się zagospodarowałem. Zaczęła się dziwna noc - przegadałem z tą panią parę dobrych godzin. Opowiadała mi swoje życie, a ja głównie słuchałem, prawie nie mówiąc nic o sobie. I z tego powstał pomysł filmu". Winnicką na planie mąż traktował szczególnie surowo. "Chyba gorzej niż kogokolwiek innego. Pilnował, żeby mnie specjalnymi względami nie obdarzać" - wspominała po latach aktorka.
Pomysł filmu narodził się w sleepingu relacji Warszawa - Szczecin. Kawalerowicz pokonywał setki kilometrów, by spotkać się z Lucyną Winnicką, swą późniejszą żoną, pracującą w jednym z tamtejszych teatrów. "Znalazłem się w sytuacji, kiedy nie było już miejscówek, więc konduktor postanowił umieścić mnie w przedziale, który wydawał się pusty - opowiadał reżyser w "Prywatnej historii kina". - Właścicielka biletu na to miejsce zjawiła się w ostatniej chwili, kiedy ja już się zagospodarowałem. Zaczęła się dziwna noc - przegadałem z tą panią parę dobrych godzin. Opowiadała mi swoje życie, a ja głównie słuchałem, prawie nie mówiąc nic o sobie. I z tego powstał pomysł filmu". Winnicką na planie mąż traktował szczególnie surowo. "Chyba gorzej niż kogokolwiek innego. Pilnował, żeby mnie specjalnymi względami nie obdarzać" - wspominała po latach aktorka.Agencja FORUM
Trzecią osobą dramatu jest chłopak, Staszek (w tej roli Zbigniew Cybulski), zakochany w Marcie i podążający za nią, choć, jak można się domyślać, ona traktowała ich związek tylko jako przelotny romans. On jednak nie chce pogodzić się z ich rozstaniem.
Trzecią osobą dramatu jest chłopak, Staszek (w tej roli Zbigniew Cybulski), zakochany w Marcie i podążający za nią, choć, jak można się domyślać, ona traktowała ich związek tylko jako przelotny romans. On jednak nie chce pogodzić się z ich rozstaniem.Agencja FORUM
Krytycy pisali, że "Pociąg" trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej minuty i podczas seansu widz cały czas ma nadzieję, że między Martą i Jerzym zrodzi się uczucie. Recenzenci rozpisywali się o "wirtuozerskim popisie realizacyjnym" i "wnikliwych portretach psychologicznych bohaterów". "Jerzy Kawalerowicz rozprawia się z zaskakująco dużą ilością ludzkich problemów, doskonale wplatając też wątek kryminalny" - pisali. Lucynie Winnickiej obraz przyniósł międzynarodową sławę.
Krytycy pisali, że "Pociąg" trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej minuty i podczas seansu widz cały czas ma nadzieję, że między Martą i Jerzym zrodzi się uczucie. Recenzenci rozpisywali się o "wirtuozerskim popisie realizacyjnym" i "wnikliwych portretach psychologicznych bohaterów". "Jerzy Kawalerowicz rozprawia się z zaskakująco dużą ilością ludzkich problemów, doskonale wplatając też wątek kryminalny" - pisali. Lucynie Winnickiej obraz przyniósł międzynarodową sławę.Agencja FORUM
Główni bohaterowie Marta (Lucyna Winnicka) i Jerzy (Leon Niemczyk) przez pomyłkę przy zakupie biletów zmuszeni są spędzić ze sobą długą podróż w jednym przedziale w wagonie sypialnym. Oboje mają za sobą ciężkie przeżycia: ona - zawód miłosny, on (lekarz) - śmierć kilkunastoletniej pacjentki na stole operacyjnym.
Główni bohaterowie Marta (Lucyna Winnicka) i Jerzy (Leon Niemczyk) przez pomyłkę przy zakupie biletów zmuszeni są spędzić ze sobą długą podróż w jednym przedziale w wagonie sypialnym. Oboje mają za sobą ciężkie przeżycia: ona - zawód miłosny, on (lekarz) - śmierć kilkunastoletniej pacjentki na stole operacyjnym.Agencja FORUM

Podczas całonocnej podróży pociągiem, bohaterka filmu Jaśmina (Barbara Liberek) dzieli przedział z Andrzejem (Jacek Poniedziałek) - tajemniczym, starszym mężczyzną. Z początku zachowawcza i powściągliwa znajomość ewoluuje w czułą, empatyczną i pełną zrozumienia relację dwójki obcych sobie dusz.

Karol Ulman (rocznik 1998) jest absolwentem Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego w Katowicach, autorem takich etiud, jak m.in. "Mały koniec świata" i "Nie ma spokoju" - ten ostatni film był prezentowany m.in. na festiwalach w Gdyni i w Koszalinie. Swoje doświadczenie zdobywał na planach filmowych Agnieszki Holland oraz Krzysztofa Skoniecznego, jak i na planach wielu etiud studenckich oraz filmów dyplomowych.

- "Duchy" to nie tylko upiory, które straszyły nas w nocy schowane za szafą. To również duchy przeszłości, których ciężar czujemy na swoich barkach, które próbujemy odgonić lub zasypać solą, a one ciągle, czasem osiadłe na płucach albo ukryte gdzieś w żołądku, wypełzają na wierzch i nie pozwalają nam zasnąć - mówi Karol Ulman.

Zobacz również:

- Scenariusz Karola Ulmana w najpełniejszy sposób oddaje ducha oryginału - niezwykłego filmu Jerzego Kawalerowicza z 1959 roku. Spodobała nam się jego poetyckość, wizyjność i precyzja w opowiadaniu, którą znamy z "Pociągu". A także jego warstwa oniryczna - mówi dyrektor artystyczny Studia Munka Jerzy Kapuściński.

Producentem filmu jest Studio Munka SFP, producentem wykonawczym i koproducentem jest Telemark,  koproducentem jest również Wytwórnia Filmów Fabularnych i Dokumentalnych w Warszawie. Film powstaje w ramach Programu Trzydzieści Minut przy wsparciu udziale telewizji TVN Warner Bros. Discovery i PISF oraz Łodzi -  Miasta Filmu UNESCO.

Masz sugestie, uwagi albo widzisz błąd?

Najnowsze