W dniach od 31 sierpnia do 10 września w Wenecji odbędzie się 79. edycja miejscowego festiwalu filmowego. Wiadomo już, że honorowego Złotego Lwa za całokształt twórczości otrzyma na nim ikona francuskiego i światowego kina, Catherine Deneuve.
Jak przypomina portal "Variety", związek Catherine Deneuve z festiwalem filmowym w Wenecji sięga 1967 roku, kiedy to Złotym Lwem nagrodzony został film Luisa Bunuela"Piękność dnia". Deneuve wcieliła się w nim w rolę pochodzącej z burżuazji kury domowej, która w poszukiwaniu erotycznej wolności zaczyna pracę w burdelu.
W późniejszych latach Deneuve zdobyła w Wenecji nagrodę dla najlepszej aktorki za rolę w filmie "Plac Vendome" z 1998 roku. A w 2006 roku pełniła rolę przewodniczącej jury festiwalu.
W listopadzie 2019 roku świat obiegła informacja, że Catherine Deneuve doznała udaru. "Na szczęście nie utraciła sprawności ruchowej i oczywiście musi nieco odpocząć" - przekazano. Niedyspozycja aktorki była najprawdopodobniej wynikiem jej napiętego grafiku. W ostatnim czasie aktorka zagrała główne role aż w czterech filmach: "Pamiątkach Claire Darling" Julie Bertuccelli, "Prawdzie" Hirokazu Koreedy, "Przyjęciu urodzinowym" Cédrica Kahna i "Pożegnaniu z nocą" André Téchiné.
BP
(Tekst na podstawie magazynu "Retro") Pascal Le SegretainGetty Images
Kiedy zagrała, pokazując całą skalę swojego talentu, producent wymyślił sesję do brytyjskiej edycji "Playboya". Deneuve nie chciała o tym słyszeć...Christophel Initial HDD October 2015East News
Pierwszy wspólnie nakręcony film tej pary okazał się katastrofą. Recenzje były miażdżące, publiczność gwizdała w kinach. Catherine odłożyła karierę na bok, postanowiła spełnić marzenie o macierzyństwie. Urodziła syna Christiana.REPORTERS ASSOCIES/Gamma-RaphoGetty Images
Bez problemów weszła w okres trudny dla aktorek. Niedługo przed 50. urodzinami zagrała w "Indochinach" i dostała nominację do Oscara. Jej dorobek to ponad 100 filmów, w tym co najmniej 20 zapisanych trwale w historii światowego kina. Reklamy z jej udziałem zapewniły ogromne zyski firmom kosmetycznym. W wyniku sondażu przeprowadzonego we Francji w połowie lat 80. zdecydowano, że Marianna, symbol Republiki, będzie miała jej rysy. W większości merostw króluje jej oblicze...Keystone-France\Gamma-RaphoGetty Images
Po powrocie nastolatka zamieszkała z ukochanym. "Nic nie mogło na mnie wpłynąć, nie było takiej siły, która zmusiłaby mnie do zmiany decyzji, choćby o jotę. W wielu sprawach nie jestem pewna siebie, ale gdy chodziło o życie prywatne, byłam nieugięta" - wspominała. Kiedy zaczęli rozmawiać z Rogerem o ślubie, pełni niepokoju o przyszłość córki rodzice Catherine rodzice przygotowali intercyzę. "Miała chyba ze sto stron - wspominał po latach reżyser. - Kiedy notariusz monotonnym głosem odczytał zdanie, że w przypadku śmierci jednego z małżonków sprzęt kuchenny przechodzi na własność drugiego, nie wytrzymałem. Zapytałem, co z popielniczkami, i wyszedłem. Potem sprawa ślubu jakoś się rozeszła".Keystone-France\Gamma-RaphoGetty Images
Sukces miał jednak posmak goryczy, bo w domu działo się coraz gorzej. Vadim nie rezygnował z zakrapianych imprez, znikania na całe noce i flirtów. Twierdził, że ma dość dyktatorskich zapędów Catherine, która chce kierować nim i całym domem. Kłócili się o syna. Roger twierdził, że Christian jest najbrzydszym niemowlęciem, jakie widział, matka dziecka była w nie wpatrzona jak w obraz. Kiedy u boku Vadima pojawiła się Jane Fonda, nastąpiło przesilenie. Deneuve została sama z synkiem.Laurent MAOUS/Gamma-RaphoGetty Images
W 1965 r. w londyńskim urzędzie stanu cywilnego zjawiła się barwna grupa. Mick Jagger przyszedł w niebieskiej marynarce, wrzosowej koszuli i czerwonych dżinsach. Pan młody miał błękitny sweter i zielone spodnie, a panna młoda czarną sukienkę. Przed złożeniem przysięgi urzędnik poprosił ją, żeby choć na tę jedną chwilę zgasiła papierosa, bo paliła jednego za drugim. Jagger był świadkiem, a druhna panny młodej, siostra Françoise, jak zwykle się spóźniła.David Bailey/Conde NastGetty Images
Uciekała w pracę. "Kręci jeden film za drugim - narzekał David. - Wieczorami jest zbyt wyczerpana, by rozmawiać po angielsku. A ponieważ ja o francuskim nie mam zielonego pojęcia, nasze rozmowy sprowadzają się do najprostszych komunikatów". Ich związek tego nie przetrwał. Rozstali się. Catherine odniosła sukces w Hollywood. Po premierze filmu "Mayerling" prasa amerykańska okrzyknęła ją najpiękniejszą kobietą świata. Zainkasowała milion dolarów honorarium. I wróciła do Francji, bo stwierdziła, że w USA wszystko wydaje się jej syntetyczne.Jean Marie Leroy/Sygma/SygmaGetty Images
Wytrawny uwodziciel i znawca kobiecej urody zauważył w paryskim Epi-Clubie dwie tańczące ze sobą dziewczyny. I chociaż wszyscy wpatrywali się w starszą z sióstr, Françoise, jego zainteresowała młodsza. Sunset Boulevard/CorbisGetty Images
Reputacja Vadima była, łagodnie mówiąc, dwuznaczna. Z jednej strony uchodził za wybitnego filmowca, odkrywcę Brigitte Bardot, ale z drugiej - za seksoholika, który uwodzi dziewczyny, traktuje je jak trofea w kolekcji i porzuca, gdy tylko mu się znudzą. Nawet w bardzo liberalnej obyczajowo Francji nie budziło to entuzjazmu. W wieku 32 lat reżyser miał już za sobą dwa małżeństwa. To jednak, jak się okazało, wcale nie przeszkadzało Catherine.REPORTERS ASSOCIES/Gamma-RaphoGetty Images
Inaczej patrzyli na to jej bliscy. Państwo Dorléac, aktorzy, rodzice czterech córek, byli zdruzgotani. Rewolucja seksualna, którą głosił i wprowadzał w czyn Vadim, kłóciła się z ich zasadami, chociaż byli tolerancyjni. Przewidywali, że reżyser złamie serce ich córce. Catherine była jednak tak stanowcza, że skapitulowali. Zrozumieli, że zakazy nic nie dadzą, a tylko doprowadzą do zerwania kontaktów. Gdy Vadim zaproponował Catherine spotkanie, zgodziła się od razu. Po dwóch godzinach rozmowy w klubie wylądowali w kawalerce kolegi Vadima. Romans był namiętny. Potem była wspólna wielotygodniowa wyprawa na plan filmowy.REPORTERS ASSOCIES/Gamma-RaphoGetty Images
W 1969 r. zagrała w filmie Françoisa Truffauta "Syrena z Missisipi". "Jest tak piękna, że film, w którym gra, nie musi opowiadać żadnej historii. Już sama możliwość podziwiania jej urody powinna być dla widza warta ceny biletu" - twierdził słynny reżyser. Ich romans był burzliwy i krótki. Następnego mężczyznę swojego życia poznała na planie filmu "To zdarza się tylko innym". Grała z Marcello Mastroiannim, praca była trudna, wyczerpująca fizycznie i emocjonalnie. Skończyli ją zakochani. Zamieszkali w Paryżu. Deneuve urodziła córkę Chiarę. W 1974 r. uczucie się wypaliło. "Lepiej zdobyć się na szczerość wobec siebie i przyznać, że nie jestem już tak zakochana w ojcu mojej córki, by dalej z nim żyć" - stwierdziła. Marcello nie był ostatnim mężczyzną w jej życiu, ale chyba ostatnim naprawdę ważnym.ullstein bild/ullstein bildGetty Images
Polański namówił ją, żeby chociaż spotkała się z młodym, zdolnym fotografem Davidem Baileyem. "Zakochałam się od pierwszego wejrzenia. Lecz pozowanie dla 'Playboya' to chyba jedyna rzecz, jakiej w życiu żałuję. Już przy drugim spotkaniu z chłopakiem, który potem został moim mężem, byłam zupełnie naga" - opowiadała po latach.ullstein bild/ullstein bildGetty Images
Ratunkiem była praca. Roman Polański, wtedy jeszcze niemal nieznany, zaproponował jej rolę we "Wstręcie". Wcieliła się tam w Carol Ledoux - młodą Belgijkę, która pracuje jako manicurzystka w jednym z londyńskich gabinetów kosmetycznych. Kobieta wynajmuje mieszkanie wraz ze swoją siostrą Heleną (Yvonne Furneaux) i jej kochankiem Michaelem (Ian Hendry). Po ich wyjeździe Carol zaczyna tracić równowagę duchową, cierpieć na halucynacje. Zostaje zwolniona z pracy i zamyka się w mieszkaniu. Po obelżywym telefonie żony Michaela wyłącza aparat, zrywając ostatecznie więź ze światem zewnętrznym.Silver Screen CollectionGetty Images
W 1966 r. Catherine Deneuve miała już tak znane nazwisko, że została przedstawiona królowej Elżbiecie II. Dzieliła wtedy czas między Londyn i Paryż. Jej związek z Davidem, którego talent podziwiała, wydawał się trwały. Wszystko zmieniło się po rodzinnej tragedii. Françoise zginęła w wypadku. Jechała na lotnisko w Nicei. Zaczął padać deszcz i gdy wyprzedzała inny samochód na autostradzie, uderzyła w betonowy słup. Spłonęła w rozbitym aucie. "Śmierć Françoise była największą stratą w moim życiu, poczucie porzucenia cały czas mi towarzyszy. Przez pierwsze lata po jej odejściu czułam się jak zombie, byłam tak zdruzgotana, że wyłączyłam wszystkie emocje, odcięłam się od rzeczywistości" - mówiła aktorka. Keystone-France/Gamma-KeystoneGetty Images
Dokonała też zmiany wizerunku. Z brunetki stała się blondynką. Najpierw nie była zachwycona efektem farbowania włosów. "Wyglądałam blado i bez wyrazu" - wspominała. Dopiero potem się przyzwyczaiła. W 1963 r. zagrała w "Parasolkach z Cherbourga" i została gwiazdą. Śpiewana przez nią piosenka "Je t’attendrai toute ma vie" ("Będę czekać na ciebie całe życie") jest jednym z największych przebojów filmowych.Mary Evans Picture LibraryEast News
"Uznanie dla niej jako aktorki, ani też późniejsze zdjęcia, które obiegły cały świat, nie były mi potrzebne, aby wiedzieć, że ten delikatny nos, to chłodne, lecz intensywne spojrzenie, te usta o finezyjnie zarysowanych wargach, klasycznie doskonałe, to wyśmienite wyobrażenie romantycznej piękności" - opisywał Roger Vadim swoje wrażenia z pierwszego spotkania z młodziutką, 16-letnią, Catherine Deneuve.Coll. Ici Paris/Starface/STARFACE PHOTO East News
"Będąca jedną z najważniejszych postaci francuskiej Nowej Fali i reprezentująca styl utożsamiany z modą zza Alp, Catherine Denevue stała się ucieleśnieniem powszechnie uznawanej diwy. A jednocześnie znalazła się pośród największych talentów aktorskich w historii kina" - stwierdził w uzasadnieniu decyzji dyrektor artystyczny festiwalu w Wenecji, Alberto Barbera. Nazwał też Deneuve niezaprzeczalnym talentem oraz twarzą francuskiego kina.
"Deneuve wystąpiła w imponującej liczbie filmów, z których większość odniosła międzynarodowy sukces. Równie imponująca jest liczba otrzymanych przez nią nagród na najważniejszych na świecie festiwalach. Dodać do tego trzeba nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, co jest rzadkim przywilejem dla artystów, którzy nie są Amerykanami. Z powodzeniem współpracowała z najlepszymi europejskimi reżyserami i aktorami: Rogerem Vadimem, Jacquesem Demym, Luisem Bunuelem, Francoisem Truffautem, Romanem Polańskim, Marco Ferrerim, Marcello Mastroiannim czym Gerardem Depardieu" - zakończył swoje oświadczenie Barbera.
Decyzja organizatorów weneckiego festiwalu wzruszyła francuską gwiazdę. "To prawdziwa radość otrzymać tę prestiżową nagrodę na Festiwalu Filmowym w Wenecji, który kocham i z którym znamy się od dłuższego czasu, czyli od chwili, gdy 'Piękność dnia' Bunuela otrzymała tu Złotego Lwa. To również prawdziwy zaszczyt, bo festiwal ten witał tu wiele moich filmów. Dziękuję, wasza przyjaciółka" - napisała w reakcji na decyzję o przyznaniu statuetki Catherine Deneuve w specjalnym oświadczeniu.
"Świąteczne opowieści" (2008) w reżyserii Arnauda Desplechina są w filmografii Catherine Deneuve pozycją wyjątkową, to bowiem oficjalnie 100. kinowa rola francuskiej gwiazdy.East News
Występ w musicalu "8 kobiet" (2002) był dla Catherine Deneuve triumfalnym powrotem na ekrany francuskich kin: obraz Francoisa Ozona obejrzało bowiem nad Sekwaną więcej widzów niż kultową "Amelię". W wysmakowanej stylistycznie i wizualnie komedii o kobietach z intrygą kryminalną w tle, obok Deneuve wystąpiło siedem najwybitniejszych aktorek francuskiego kina - Isabelle Huppert, Emmanuelle Béart, Fanny Ardant, Virginie Ledoyen Danielle Darrieux, Firmine Richard, i Ludivine Sagnier - których zbiorowa kreacja została doceniona Srebrnym Niedźwiedziem na festiwalu w Berlinie.
Jedną z najważniejszych kinowych kreacji Catherine Deneuve pozostaje występ w musicalu "Tańcząc w ciemnościach" (1999) Larsa von Triera. Mimo iż pierwsze skrzypce w obrazie kontrowersyjnego duńskiego reżysera grała piosenkarka Bjork, udział francuskiej diwy w niewielkiej roli robotnicy był sporym zaskoczeniem biorąc pod uwagę emploi Deneuve. Jak jednak przyznała aktorka, będąc wielką fanką Duńczyka sama napisała do von Triera z prośbą o choćby epizod w jego filmie.
Deneuve współpracowała z najwybitniejszymi twórcami filmowymi, m.in. Jean-Pierrem Melvillem, Marco Ferrerim, Françoisem Truffautem, Claudem Lelouchem, André Téchiné, Raoulem Ruizem, czy Manoelem de Oliveirą. Jej ostatnim indywidualnym sukcesem aktorskim był jednak występ w dramacie "Plac Vendome" (1998), za który otrzymała Puchar Volpiego dla najlepszej aktorki na festiwalu w Wenecji.
Rola w melodramacie "Indochiny" (1992) przyniosła Deneuve jedyną w karierze nominację do Oscara. Film w reżyserii Régisa Wargniera to francuska wersja "Madame Buterfly" przenosząca akcję w lata 30. ubiegłego wieku, do Wietnamu. Aktorka wcieliła się w postać zamożnej plantatorki, która mieszka w Azji wraz z ojcem i adoptowaną córką Camille (Linh Dan Pham).
Rola Catherine Deneuve w filmie "Zagadka nieśmiertelności" (1983) w reżyserii Tony'ego Scotta zyskała nieśmiertelność w annałach kina ze względu na erotyczną scenę z Susan Sarandon. W dokumentalnym filmie "W filmowej szafie" Susan Sarandon ujawniła, że oryginalny scenariusz "Zagadki nieśmiertelności" zakładał, że jej bohaterka pójdzie do łóżka z postacią graną przez Deneuve w stanie upojenia alkoholowego. Aktorka wyjaśniła, że na jej prośbę przepisano tę scenę tak, by jej bohaterka wypiła tylko łyk wina, resztę kieliszka rozlała zaś na podłogę. Sarandon wyjaśniła, że chciała, aby było jasne, że jej postać udaje się do łóżka z Catherine Deneuve nie dlatego, że jest pijana, tylko że ma na to ochotę. "Nie trzeba się upić, by zaliczyć Catherine Deneuve" - spuentowała całe zamieszanie Sarandon.
Występ w "Ostatnim metrze" (1980) Françoisa Truffauta przyniósł aktorce Cesara za rolę żony żydowskiego dyrektora teatru, który próbuje przetrwać niemiecką okupację w trakcie II wojny światowej. Film okazał się nie tylko komercyjnym sukcesem nad Sekwaną, lecz również podbił kina w USA, zarabiając ponad 3 miliony dolarów.
W nagrodzonym Złotym Lwem na festiwalu w Wenecji filmie Luisa Buńuela "Piękność dnia" (1967) Catherine Deneuve wcieliła się w postać pięknej żony lekarza. Mimo całej miłości, jaką żywi do męża, Severine nie może przemóc się, by uprawiać z nim seks. Zamiast tego kobieta oddaje się wyrafinowanym marzeniom erotycznym, a później zaczyna pracować jako prostytutka.
Przepustką do międzynarodowej kariery była jednak rola w thrillerze "Wstręt" w reżyserii Romana Polańskiego (1965). 21-letnia Deneuve wcieliła się w postać manicurzystki Carol, która z dnia na dzień zaczyna tracić równowagę duchową i cierpieć na halucynacje. "Mam o niej jak najlepsze wspomnienia. Catherine dopiero zaczynała swoją karierę, wspaniale realizowała moje wizje, była niezwykle skupiona i uważna. Jest kobietą wrażliwą i zimną jednocześnie. To niezwykle podniecające. To szczęście, że właśnie ona zagrała we "Wstręcie", gdyż jej wyjątkowa uroda i talent nadały całemu filmowi inny wymiar. Wiedziała dokładnie, czego od niej oczekuję na planie i natychmiast wcieliła się w postać granej przez siebie bohaterki - do tego stopnia, że pod koniec zdjęć stała się zamknięta w sobie i wręcz dziwna" - chwalił aktorkę Roman Polański.
Pierwszą ważną rolą francuskiej aktorki był występ w "Parasolkach z Cherbourga" (1964). W klasycznym już musicalu Jacquesa Demy'ego z pamiętną muzyką Michela Legranda Deneuve wcieliła się w 17-letnią Genevieve, któej matka prowadzi sklep z parasolami. Dziewczyna zakochuje się w młodym mechaniku samochodowym i zachodzi z nim w ciążę. Matka nie zgadza się na ich związek, chłopak zaciąga się do armii, a Genevieve wychodzi za innego, by dać dziecku ojca...
Catherine Deneuve, jedna z najwybitniejszych i najsławniejszych aktorek francuskich, zaliczana do grona najważniejszych aktorów kina światowego (m. in. w rankingu magazynu "Empire" znalazła się w gronie 100 największych gwiazd filmowych wszech czasów), obchodzi 22 października urodziny! Z tej okazji przypominamy 10 najważniejszych kreacji w filmografii aktorki.