Wielkiego Jantara 2021, główną nagrodę w Konkursie Pełnometrażowych Debiutów Fabularnych 40. KFDF "Młodzi i Film" odebrał Mariusz Wilczyński, reżyser animacji "Zabij to i wyjedź z tego miasta". Za najlepszy uznało ten film jury w składzie: reżyserka i scenarzystka Dorota Kędzierzawska (przewodnicząca), pisarka i scenarzystka Manuela Gretkowska, aktorka Aleksandra Konieczna, reżyser, scenarzysta i operator Piotr Rosołowski, menadżerka kultury Anna Sienkiewicz-Rogowska. Uzasadnienie było krótkie: "za miłość".
Wilczyński, odbierając statuetkę z rąk prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich Jacka Bromskiego i Doroty Kędzierzawskiej, zaznaczył, że w animacji zakochał się jednego dnia, w wieku 32 lat. Nie krył zadowolenia, że w kinie jest jeszcze miejsce "dla takich dziwolągów", jak on i na debiuty " nie tylko dla młodzików". "Przez 20 lat rysowałem do szuflady" - powiedział Wilczyński.
"Zabij to i wyjedź z tego miasta " to 88-minutowa animacja. Bohater, uciekając przed rozpaczą po utracie bliskich, ukrywa się w bezpiecznej krainie wspomnień, gdzie czas stoi w miejscu, a wszyscy jego bliscy żyją. Gdy odkrywa, że wieczna młodość nie istnieje, postanawia wrócić do prawdziwego życia.
Film, który w 2020 r. z festiwalu w Gdyni wyjechał ze Złotymi Lwami, a z Międzynarodowego Festiwalu Filmów Animowanych w Ottawie z Grand Prix, został zaproszony przez organizatorów 40. KFDF "Młodzi i Film" do głównego konkursu.
Łącznie w konkursie fabularnych debiutów pełnometrażowych prezentowanych było 10 filmów. Jantara im. Stanisława Różewicza za reżyserię przyznano Tomaszowi Jurkiewiczowi za "Każdy ma swoje lato". Za zdjęcia do tego obrazu, "za prawdę w kinie" została nagrodzona Weronika Bilska, natomiast Szymon Wysocki - za zdjęcia. Jury doceniło ich subtelność.
Genialnym scenariuszem Manuela Gretkowska określiła ten napisany przez Iwonę Siekierzyńską do filmu "Amatorzy", wręczając autorce Jantara w tej kategorii. Grający w tej produkcji niepełnosprawni intelektualnie aktorzy Teatru Biura Rzeczy Osobistych zostali nagrodzeni za odkrycie aktorskie. Film otrzymał także nagrodę dziennikarzy.
Jantara za główną rolę kobiecą, za "czar i żar", jaki pokazała w filmie "Maryjki", otrzymała Grażyna Misiorowska. Za tę kreację doceniono ją także pierwszy raz przyznawaną Nagrodą Player.pl i Stowarzyszenia Kobiet Filmowców za wkład w rozwój kobiecej perspektywy w filmie pełnometrażowym. Ten obraz został także wyróżniony Nagrodą Specjalną Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych.
Marcin Dorociński został nagrodzony za główną rolę męską w filmie "Biały Potok". Obraz Michała Grzybowskiego zdobył także nagrodę publiczności. Jury spontanicznie, w kategorii pozakonkursowej - za rolę gender - wyróżniło Mikołaja Matczaka, który zagrał w "Ostatnim komersie".
Podczas sobotniej gali wręczono także Jantary dla filmów krótkometrażowych, których łącznie zaprezentowano w konkursie 58, w tym 23 fabuły, 24 dokumenty i 11 animacji. Pięcioosobowe jury pod przewodnictwem reżyserki Agnieszki Smoczyńskiej podkreśliło bardzo wysoki poziom konkursowych dokumentalnych krótkich metraży. W tej kategorii przyznało aż trzy wyróżnienia. Jantarem nagrodziło jednak Paulinę Sikorę za "Blisko ziemi". Za animację "Jestem tutaj" statuetkę odebrała Julia Orlik, a fabułę "Dog days" Zuzanna Grajcewicz. Za zdjęcia do krótkiego "Trochę raju" został nagrodzony Andrzej Cichocki, a za dźwięk do filmu "Kulisy" Jantara przyznano Sebastianowi Włodarczykowi i Łukaszowi Świerzawskiemu.
Nagroda dziennikarzy trafiła do twórców: "Pewnego razu w Izraelu" (animacja), "Opus magnum" (dokument) i "Skowytu" (fabuła).
Ponadto Jantara 40-lecia KFDF "Młodzi i Film" otrzymała Magdalena Łazarkiewicz za film "Ostatni dzwonek", nagrodzony na festiwalu w 1989 r
"Młodzi i Film" to najstarszy w Polsce festiwal kina, podczas którego widz ma do czynienia z debiutanckim filmem. Tu swoje produkcje pokazywali m.in. Krzysztof Zanussi, który gościł na tegorocznej edycji wydarzenia, Agnieszka Holland, Xawery Żuławski, Marcin Wrona, Bartosz Kruhlik i Jan Holoubek.
