O więzieniu idealnym

"Panoptikon klasycznie jest nazwą projektu więzienia, którego autorem był brytyjski filozof Jeremy Bentham. Nazwa wywodzi się z języka greckiego, gdzie 'pan' oznacza wszystko, a 'opticon' - widzieć" - powiedział Jarosław Jaworski, rzecznik prasowy ekipy filmowej.

Idea tej koncepcji została użyta po raz pierwszy w opublikowanej w 1787 roku pracy Benthama "'Panoptikon albo Dom Nadzoru' opisującą ideę nowych zasad budowy wszelkich zakładów, w których wszelkiego rodzaju osoby winny się znajdować pod nadzorem, w szczególności więzień, ale też aresztów, fabryk, warsztatów, przytułków, lazaretów, manufaktur, szpitali, domów wariatów i szkół". Nowatorstwo Panoptikonu miało polegać na tym, że jego konstrukcja umożliwiałaby więziennym strażnikom obserwowanie więźniów tak, by nie wiedzieli, czy i kiedy są obserwowani.

"Co prawda Benthamowi nie udało się nigdy realnie zbudować 'panoptikonu', ale jego idea zainspirowała twórców zakładów karnych w Londynie, Filadelfii, i właśnie w Toruniu. 'Panoptikon' Marcina Gładycha opowiada o stuleciu historii Torunia i Polski widzianym oczyma więźniów legendarnego toruńskiego aresztu zwanego 'Okrąglakiem', więzienia idealnego" - dodał Jaworski.

Jak określił to sam reżyser, jego nowy film jest fabularyzowanym dokumentem, który ukazuje historię Torunia poczynając na 1901 roku, a kończąc w roku 1989. Scenariusz osnuty został wokół pięciu ważnych dla historii wydarzeń, których ofiary lub sprawcy więzieni byli w "Okrąglaku", czyli obecnym Areszcie Śledczym.

Akcja rozpoczyna się w 1901 od procesu członków tajnej organizacji Filomatów Pomorskich, toczy się poprzez odzyskanie niepodległości w 1920 roku i tragedię okupacji niemieckiej (1939-1945), a kończy na procesie morderców ks. Jerzego Popiełuszki. Przy okazji twórcy filmów pokazali wersję śmierci ks. Jerzego nieco odmienną od oficjalnie obowiązującej.

Marcin Gładych to reżyser nagrodzony Kujawsko-Pomorską Nagrodą Filmową Flisak Tofifest. Jego najważniejsze dzieło to "Hakerzy wolności" (2010), fabularyzowany dokument opowiadający o jednej z brawurowych akcji opozycyji lat 80. - przeprowadzonym w 1985 roku ataku "hakerskim" naukowców z Torunia na komunistyczną telewizję.

Ciekawi Cię, co w najbliższym czasie trafi na ekrany - zobacz nasze zapowiedzi kinowe!

Chcesz obejrzeć film? Nie możesz zdecydować, który wybrać? Pomożemy - poczytaj nasze recenzje!