Czesi wybrali film, który powalczy o Oscara. Kontrowersyjny temat

Dramat, który ma konkurować w kategorii Najlepszy Film Zagraniczny, opowiada historię braci Maszinów, którzy podjęli walkę z reżimem komunistycznym, a później z bronią w ręku zdecydowali się opuścić Czechosłowację.

Zdaniem mediów niewiele tematów we współczesnej historii Czech wywołuje tyle emocji i kontrowersji, co losy grupy skupionej wokół braci Josefa i Ctirada Maszinów. Młodzi ludzie nawiązywali do brawurowej działalności w ruchu oporu przeciwko Niemcom ojca Maszinów, pułkownika Josefa Maszina, który zginął w 1942 roku. W trakcie działań braci zginęło sześć osób: trzy w Czechosłowacji - dwóch funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa, niezwiązany z reżimem kasjer, oraz trzech strażników granicznych w Niemieckiej Republice Demokratycznej. W ocenie działalności Maszinów Czesi są podzieleni. Niektórzy od lat domagają się przyznania im odznaczeń państwowych, inni nazywają ich mordercami.

Reżyser Tomasz Maszín jest dalekim krewnym bohaterów filmu. W jednym z wywiadów podkreślił, że film nie jest ich obroną, ale pokazuje uniwersalną walkę zwykłego człowieka z o wiele większym wrogiem. Zdaniem twórcy, historię można pokazywać w sposób zrozumiały dla współczesnych młodych ludzi. Przygotowując film, reżyser konsultował się z żyjącym w Stanach Zjednoczonych Josefem Maszinem.

Film opowiada o życiu Maszinów po II wojnie światowej, aż do ucieczki w Niemiec. Do Berlina Zachodniego docierają Citrad i Josef oraz ich przyjaciel Milan Pauner. Czeska premiera filmu odbędzie się 26 października, 70 lat po ucieczce braci Maszinów za żelazną kurtynę.

Autorem scenariusza jest Marek Epstein, a główne role w filmie zagrali Oskar Hes, Jan Nedbal, Adam Ernest, Matyasz Rzezniczek, Antonín Maszek, Matiej Hadek i Tatiana Dykova Vilhelmova.

Dotychczas dwa czechosłowackie i jeden czeski film zdobyły złotą statuetkę Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. W latach sześćdziesiątych były to "Sklep przy głównej ulicy" Jana Kadara i Elmara Klose z Idą Kamińską w jednej z głównych ról oraz "Pociągi pod specjalnym nadzorem" Jirziego Menzla. W 1996 roku Oskara dostał "Kola" Jana Svieraka.

Piotr Górecki (PAP)