Inspirujące aktorki i aktorzy: nagroda Związku Zawodowego Aktorów Polskich
Trwa zgłaszanie kandydatur do pierwszej edycji Nagród Związku Zawodowego Aktorów Polskich (ZZAP). Jeszcze tylko do 20 lipca każdy może zgłosić swoje propozycje nominacji za role w filmach i serialach, które miały swoje premiery w 2024 roku. Zgłoszenie odbywa się za pomocą specjalnego formularza, który można znaleźć m.in. na oficjalnym profilu organizacji na Facebooku.
"To wyróżnienia dla osób, których ekranowa obecność miała prawdziwą siłę oddziaływania - nie tylko artystyczną, ale też ludzką. To nagroda również dla tych, którzy swoją pracą budują jakość, równość, szacunek i solidarność w naszej branży" - mówią pomysłodawcy nagrody.
Nagrody zostaną przyznane w czterech kategoriach:
1. Inspirująca aktorka na ekranie2. Inspirujący aktor na ekranie3. Inspirujący debiut aktorski4. Wspierająca reżyserka obsady / Wspierający reżyser obsady
Wręczenie nagród odbędzie się podczas uroczystej Gali ZZAP, która odbędzie się 23 września 2025 roku, podczas 50. edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.
Nagrody ZZAP: chcemy łączyć nasze środowisko, a nie dzielić
Czym są te nagrody? Jakie są najważniejsze zadania Związku Zawodowego Aktorów Polskich i kogo chce wyróżniać ta organizacja? O tym w rozmowie z Anną Kempys opowiedział Robert Gulaczyk, przewodniczący Zarządu Głównego Związku Zawodowego Aktorów Polskich, aktor znany m.in. z roli Antka w głośnym filmie "Chłopi" oraz innych produkcji, w tym "Korona królów. Jagiellonowie", "Znaki", "Barwy szczęścia" czy "Królowie".
Zobacz również:
Skąd pomysł na taką właśnie nagrodę?
Robert Gulaczyk: - Nie wymyśliliśmy tu nic nowego. Podobne nagrody przyznaje sporo aktorskich związków na świecie. Najbardziej znane to chyba Nagrody SAG-AFTRA czy brytyjskiego EQUITY. Uznaliśmy, że ZZAP jest już na takim poziomie rozwoju, że czas najwyższy na naszą nagrodę. Chyba najbardziej ekscytujące jest w niej to, że jest to nagroda od aktorek i aktorów dla aktorek i aktorów. Nikt tak dobrze nie zna danego zawodu i związanych z nim wyzwań jak osoby, które same go uprawiają. Docenienie danej roli przez takie grono jest szczególnie nobilitujące.
Nie chcecie wyróżniać "najlepszych", ale "inspirujących". Dlaczego? I co to właściwie dla ciebie oznacza?
- Trochę jest to wynik szkoleń międzynarodowych, które odbyliśmy przygotowując się do pierwszej edycji nagrody, a trochę naszej intuicji i obserwacji środowiska. Jako aktorki i aktorzy często jesteśmy stawiani w sytuacjach rywalizacji. Często pojawia się między nami zazdrość - o wygrany casting, o rolę, o szansę, o karierę itd. Ale jednocześnie potrafimy godzinami gadać o rolach koleżanek i kolegów, które widzieliśmy w teatrze czy na ekranie, zachwycać się nimi, docenić je. I tymi nagrodami chcemy pójść właśnie w stronę tego zachwytu, inspiracji, czegoś co nasze środowisko może łączyć, a nie dzielić.
A kto ciebie zawodowo inspiruje?
- Sporo jest takich osób, więc nie wymienię nikogo, aby nie pominąć innych. Zazwyczaj są to aktorki i aktorzy, których spotkałem na swojej drodze, od których mogłem uczyć się tego pięknego zawodu. Którzy dawali mi rady jak w nim wytrwać i nie zgorzknieć, cieszyć się nim. Albo po prostu tacy, którzy są profesjonalni i z pełnym poświęceniem uprawiają ten zawód w życzliwości dla otoczenia. Osób, które mnie inspirują jest całe mnóstwo i wciąż poznaję nowe.
Jakie są najważniejsze zadania Związku Zawodowego Aktorów Polskich?
- Przede wszystkim reprezentujemy interesy naszego środowiska w walce o nowe, lepsze prawo. Ustalamy standardy pracy. Staramy się podążać w stronę rozwiązań z zagranicy, bo naprawdę jesteśmy daleko w tyle. Bronimy naszych członków, kiedy ich prawa są łamane. Oferujemy pomoc prawną. Wspieramy rozwój zawodowy. Wiemy doskonale, jak trudny jest to fach, dbamy by nasi członkowie się rozwijali, co może zwiększyć ich szanse na rynku pracy. Organizujemy sporo szkoleń lub webinarów: z reżyserami castingu, kaskaderami, dubbingowe, ostatnio z pisania wniosków o KPO.
- Roboty jest tyle, że czasem nie wiemy, w co ręce włożyć. Ale ta praca potrafi przynosić ogromną satysfakcję.
Jak zachęciłbyś osoby, które jeszcze nie zapisały się do waszego związku, żeby do was dołączyły?
- Nauczyłem się być prowokacyjny w tych pierwszych rozmowach, więc często pytam: ile płacisz za dostęp do platform VOD? I jak one dbają o twoje interesy zawodowe? Składka członkowska w związku jest niższa. Nie musisz być działaczem, nie każdy ma żyłkę społecznikowską, ale przynajmniej zwiększ liczebność organizacji, która reprezentuje twoje interesy. I płać składki.
- Aktorki i aktorzy często mówią o amerykańskim SAGu - jak dba o swoich członków. Tylko, że SAG istnieje 100 lat, ma 100 procent uzwiązkowienia, członkowie interesują się działalnością związku i znają swoje prawa. Czy w Polsce będziemy mieli podobną organizację, naprawdę zależy tylko od nas i naszego zaangażowania.
Nagrody Związku Zawodowego Aktorów Polskich
Do nagród można zgłaszać nie tylko osoby, które należą do Związku Zawodowego Aktorów Polskich (obecnie związek liczy ponad 1800 aktorek i aktorów), ale również te spoza organizacji. Co ważne, pod uwagę są brane jedynie role w produkcjach, które miały swoje premiery w 2024 roku.
Nominacje można zgłaszać tylko do 20 lipca. Po tym czasie Kapituła zdecyduje o wyborze 5 nominacji w kategoriach nagród aktorskich, a decydujący głos należeć będzie do członkiń i członków ZZAP, którzy w głosowaniu online w terminie 25 sierpnia - 10 września wyłonią laureatki i laureatów.
Kapitułę tworzą osoby z Zarządu Głównego ZZAP, osoby z Zarządu Sekcji Aktorów Niezależnych ZZAP oraz wybrani eksperci:
1. Anna Grycewicz 2. Małgorzata Lipmann3. Wojciech Jaworski4. Anna Matysiak5. Przemysław Furdak6. Anna Kuc7. Magdalena Juszczyk 8. Marcin Radomski 9. Maciej Ulewicz
Pełny regulamin nagród dostępny jest na stronie internetowej ZZAP.
