Nagroda Sofia Award przyznawana jest od 2005 roku z inicjatywy władz miasta Sofia i Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Sofii. Do tej pory uhonorowano nią 72 osoby zasłużone dla kina międzynarodowego i bułgarskiego. W gronie laureatów znajdziemy wybitnych reżyserów m.in. Petera Greenwaya, Wima Wendersa, Abla Ferrarę, Alana Parkera, Jiri'ego Menzla, Terry'ego Gilliama i Theo Angeopulosa, a także aktorskie sławy, jak Claudia Cardinale, Vanessa Redgrave czy Geraldine Chaplin. Wśród nagrodzonych są także polscy twórcy: Krzysztof Zanussi i Agnieszka Holland. Teraz do tego znamienitego grona dołączył właśnie Jan Englert.
Obchodzący w tym roku 83 urodziny aktor na wielkim ekranie debiutował dokładnie 70 lat temu - rolą w "Kanale" Andrzeja Wajdy. Jego dorobek filmowy liczy ponad sto pozycji, wśród których są takie tytuły, jak "Doktor Judym" Włodzimierza Haupego, "Akcja pod Arsenałem", "Wielka wsypa" i "Szczur" - wszystkie trzy w reżyserii Jana Łomnickiego, "Magnat" Filipa Bajona, "Komedia małżeńska" Romana Załuskiego, dwie części "Kilera" oraz "Ambassada" Juliusza Machulskiego, a także "Tatarak" i "Katyń" Andrzeja Wajdy. Przez całą karierę związany był ze stołecznymi scenami teatrów Współczesnego, Narodowego (w latach 2003-2025 był jego dyrektorem artystycznym) i Polskiego, na których stworzył wiele wybitnych kreacji, a także wyreżyserował szereg znakomitych spektakli. Największą popularność przyniosły mu jednak role w serialach: "Polskie drogi" Janusza Morgensterna, "Noce i dnie" Jerzego Antczaka, "Lalka" Ryszarda Bera, "Rodzina Połanieckich" Jana Rybkowskiego oraz "Matki, żony i kochanki" Juliusza Machulskiego.
Zobacz również:
W Bułgarii Engert cieszy się szczególną estymą za sprawą głównej roli w filmie "Dusze utracone" Wylo Radewa. Dziejący się w czasach wojny domowej w Hiszpanii obraz to jedno z najchętniej oglądanych dzieł bułgarskiej kinematografii, mające do dziś status dzieła kultowego. Udział w filmie Radewa w 1975 roku przyniósł Englertowi Nagrodę dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Warnie. Przez wiele lat było to jedyne wyróżnienie za rolę filmową w jego dorobku.
Zmieniło to zrealizowane w Studiu Munka SFP "Skrzyżowanie" Dominiki Montean-Pańków, w którym Jan Englert wciela się w emerytowanego chirurga, którego poukładane życie wywraca się do góry nogami po wypadku samochodowym. Kreację tę nagrodzono w 2025 roku na Międzynarodowym Festiwalu Kina Niezależnego Off Camera w Krakowie za "świeżą i poruszającą interpretację człowieka przechodzącego przez trudną życiową sytuację".
"Skrzyżowanie" zrealizowane zostało w Studiu Munka SFP w koprodukcji z CANAL+ Polska, Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz firmą BETA-ART - Beata Ścibakówna. Film otrzymał dotację z Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Współfinansowany jest również z Funduszy Europejskich i Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
!["Buntownik" [trailer]](https://i.iplsc.com/000MMPXK7MKY6X9F-C401.webp)