Aleksandra Zawieruszanka nie żyje. Ikona PRL-u miała 88 lat

"Zmarła ceniona aktorka filmowa i teatralna Aleksandra Alicja Zawierucha-Paprocka, znana szerokiej publiczności jako Aleksandra Zawieruszanka, mieszkanka naszego Domu" - przekazał Dom Artystów Weteranów w Skolimowie we wpisie na Facebooku.

"Pozostanie w naszej pamięci jako osoba pełna pasji, empatii i prawdziwej artystycznej wrażliwości, która swoim życiem i twórczością inspirowała innych" - czytamy w dalszej części.

Aleksandra Zawieruszanka mieszkała w Domu Artystów Weteranów w Skolimowie od 2023 roku. W pamięci widzów zapadła dzięki rolom w kultowych polskich serialach, takich jak: "Stawka większa niż życie", "Wakacje z duchami" i "Podróż za jeden uśmiech".

Aleksandra Zawieruszanka miała wszystko, co potrzebuje kandydatka na gwiazdę - talent, urodę, wdzięk. Brakowało jej tylko pewności siebie. Jako nastolatka nie wierzyła, że może zrobić karierę aktorską, bo uważała, że ma przeciętną urodę, więc po prostu się nie przebije.

Zawieruszanka urodziła się w 1937 roku w Bielsku-Białej. Po maturze postanowiła studiować polonistykę, ale w ostatniej chwili zmieniła zdanie i zgłosiła się na egzamin do stołecznej PWST. Wystarczyła jej zaledwie chwila, by rzucić komisję na kolana. Żaden z egzaminujących ją profesorów nie miał wątpliwości, czy zasługuje na indeks. Fakt, że dostała się na studia aktorskie za pierwszym podejściem, dodał jej skrzydeł.

Zobacz również:

---

Wiadomości

Był gwiazdą "Znachora". Mało kto wiedział o jego ukrytym talencie

Karolina Kopeć

Gdy uzyskała dyplom, rozpoczęła pracę w Teatrze Narodowym. Gdy w 1960 roku występowała w przedstawieniu "Widok z mostu", została zauważona przez Stanisława Bareję. Główna rola w "Mężu swojej żony" otworzyła Aleksandrze Zawieruszance drzwi do wielkiej kariery.

W ciągu zaledwie kilku lat po debiucie miała już na swoim koncie mnóstwo wybitnych kreacji teatralnych, ale... brakowało jej szczęścia do filmu i telewizji. Zagrała co prawda w kultowej "Rzeczpospolitej babskiej" oraz w serialach "Stawka większa niż życie", "Wakacje z duchami" i "Podróż za jeden uśmiech", ale czuła, że nie są to produkcje, o udziale w jakich marzyła...

"Tak naprawdę, jedyny obraz, jaki cenię z tamtego okresu, to "Walkower" Jerzego Skolimowskiego. Nie jest to film popularny, ale ma jakąś wartość artystyczną. I tu widać, jak rozmija się popularność z tym, co się ceni" - wyznała w 2009 roku w rozmowie z "Angorą".

Aleksandra Zawieruszanka nigdy nie kryła, że była bardzo wybredna i - zanim decydowała się przyjąć jakąś rolę - dokładnie czytała scenariusz. Być może rozważałaby powrót przed kamerę, gdyby znalazły się dla niej ciekawe role. Nie była jednak zainteresowana uczestniczeniem w castingach do seriali, nie widziała potrzeby posiadania agenta, który załatwiałby jej zaproszenia na branżowe imprezy. Nie chciała dawać swojej twarzy i swojego nazwiska do projektów, które wydawały się jej niewiele warte. Pod koniec lat 70. na własnych warunkach wycofała się z branży filmowej.

"Jako aktorka miałam swoje 'pięć minut' i chyba nie potrafiłam ich wykorzystać dla zrobienia prawdziwej kariery. To kwestia charakteru: obca jest mi filozofia, wedle której cel uświęca środki. Kochałam i kocham teatr, nigdy mi jednak nie przesłonił całego świata" - przyznała w jednym z wywiadów.

Ostatni raz na ekranie pojawiła się po długiej przerwie w 2005 roku. W serialu "Na dobre i na złe" ponownie zagrała u boku Stanisława Mikulskiego. Aktorzy zagrali parę, która przed laty została rozdzielona. Po latach spotkali się ponownie i odwiedzają miejsca swojej młodości.

Aleksandra Zawieruszanka zamiast kariery wybrała spokojne życie u boku męża, prawnika Zdzisława Paprockiego. Połączyła ich pasja do książek i ich kolekcjonowania; małżeństwo posiadało księgozbiór liczący ponad 10 tysięcy woluminów. Para doczekała się syna i czworga wnucząt.

"[...] Najważniejsze jest dla mnie osobiste prywatne życie: dom, mąż, syn... Chyba jednak jestem bardziej kobietą niż aktorką" - mówiła podczas jednej z rozmów dla tygodnika "Panorama".

Ukochany aktorki zmarł 8 listopada 2021 roku w wieku 75 lat i został pochowany na Powązkach Wojskowych.