Komedia "Podlasie" od momentu premiery zbiera głównie chłodne, a momentami wręcz bezlitosne recenzje. Padają zarzuty o schematyczność, płytkość, "telewizyjność" i estetykę wygładzoną do granic możliwości. I trudno powiedzieć, żeby były całkowicie bezpodstawne. Problem w tym, że ta krytyka często mówi więcej o naszych oczekiwaniach wobec kina, niż o samym filmie. Bo może "Podlasie" wcale nie próbuje być tym, czym chcielibyśmy, żeby było.
"Podlasie": film pod wieczorny seans "po pracy"
Zacznijmy od podstawowego nieporozumienia. Produkcje powstające dla Netfliksa rzadko aspirują do miana kina festiwalowego, z wyjątkiem "Hiacynta" oraz wyróżnionego na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni "Prime Time" - za muzykę i rolę drugoplanową.
Filmy platformy to z reguły pod wieczorny seans "po pracy", kiedy widz chce obejrzeć coś angażującego, ale niekoniecznie wymagającego. Właśnie w tej kategorii "Podlasie" funkcjonuje najlepiej. To opowieść zbudowana na dobrze znanych schematach, z postaciami, które łatwo rozpoznać i jeszcze łatwiej zrozumieć. Nie ma tu formalnych eksperymentów ani ambicji redefiniowania języka kina. Jest za to coś innego: przystępność.
"Podlasie": krytyka słuszna, ale niepełna
Nie sposób oczywiście zignorować słabości filmu. Scenariusz bywa przewidywalny, dialogi momentami sztuczne, a wizualnie całość wpisuje się w dobrze znaną "netfliksową estetykę" - jest ładnie, momentami za bardzo. Podlasie jako przestrzeń również zostaje "wygładzona", polska wieś jest fetyszyzowana jako miejsce dyskretnego uroku sielskości. Nie ma psów na uwięzi, "zataczających się" myśliwych, miejscowych pod wiejskim sklepem i realnych problemów żyjących tam ludzi. Zamiast pełnokrwistego portretu regionu dostajemy raczej jego przystępną, lekko egzotyzowaną wersję - taką, która dobrze "sprzedaje się" widowni jako oderwanie od rzeczywistości i chwila zapomnienia. Bohaterowie jedzą posiłki na pomoście nad wodą, bociany nieśpiesznie krążą nad łanami zboża, jelenie żerują w bujnych polach żyta. To wszystko być może są i realne zarzuty. Ale czy wystarczają, żeby przekreślić film?
"Podlasie": nie każde kino musi być ambitne - i to jest OK
Największym problemem w odbiorze "Podlasia" wydaje się przyjęcie jednej, bardzo wąskiej miary wartościowania. Jeśli film nie spełnia standardów kina autorskiego czy festiwalowego, automatycznie trafia do kategorii "gorszych". Tymczasem rzeczywistość jest bardziej skomplikowana. Serwisy streamingowe, takie jak Netflix, działają w oparciu o zupełnie inną logikę niż tradycyjny obieg filmowy. Tu liczy się dostępność, emocjonalna czytelność i zdolność do przyciągnięcia szerokiej publiczności. A ta publiczność często nie szuka "kina ambitnego", tylko historii, którą miło się obejrzy. I trudno mieć to widzom za złe.
Czas chyba, żeby krytycy filmowi wyszli na moment ze swojej wielkomiejskiej bańki. Warto trochę zderzyć z rzeczywistością - kultura to nie tylko opera i ambitne kino w studyjnym. W kontekście ostatnich kontrowersji wokół aktora Timothée Chalameta i jego opinii o balecie może to brzmieć jak prowokacja, ale akurat w Polsce to po prostu prawda - ludzie chodzą na miejskie festyny i skaczą na dmuchańcach w ramach weekendowego uczestnictwa w kulturze.
"Podlasie": film, który trafia tam, gdzie trzeba
W tym sensie "Podlasie" może być bardziej skuteczne, niż sugerują recenzje. To film, który dobrze funkcjonuje jako coś, co się ogląda płynnie, bez większego wysiłku, często do końca, nawet jeśli nie zostawia po sobie głębszego śladu. Czy to wada? Z perspektywy krytyka - być może. Z perspektywy widza - niekoniecznie. Bo dla wielu odbiorców to właśnie taka forma rozrywki jest najbardziej atrakcyjna.
"Podlasie": ostatecznie: problem czy symptom?
"Podlasie" nie jest filmem wybitnym. Ma swoje ograniczenia, momentami irytuje uproszczeniami i rzadko wychodzi poza bezpieczne ramy. Ale jednocześnie nie jest też porażką, za jaką wielu chce je uznać. To raczej symptom zmiany w sposobie produkcji i odbioru kina. Bo może największym problemem tego filmu nie jest to, jaki jest, ale to, jak bardzo chcemy, żeby był czymś innym.
7/10
"Podlasie", reż. Łukasz Kośmicki, Polska 2026, dystrybucja: Netflix, premiera: 1 kwietnia 2026
Zobacz też: "Projekt Hail Mary" odniósł sukces. Młoda aktorka może na nim skorzystać
