Platynowe Lwy dla wybitnej montażystki Haliny Prugar-Ketling
Platynowe Lwy 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni za całokształt twórczości otrzyma Halina Prugar-Ketling, wybitna polska montażystka.
"Jestem zaszczycona decyzją przyznania mi Platynowych Lwów za całokształt mojej ciężkiej pracy. Przyjmuję tę nagrodę z wielkim szacunkiem. Starałam się, aby filmy, które wychodziły spod moich rąk, odbierane były przez widza tak, jak ja je chciałam widzieć. Niektóre wymagały szybkiego tempa, a inne subtelnego opowiadania. Ale zawsze musiały być czytelne i budzić emocje" - komentuje laureatka, Halina Prugar-Ketling.
"Pytana o swoją pracę, Halina Prugar-Ketling mówi o rytmie, nastroju scen i emocjach, które chciała dzielić z widzami. Imponujący dorobek tegorocznej laureatki Platynowych Lwów wręcz onieśmiela" - podkreśla Dyrektorka Artystyczna, Joanna Łapińska.
Jedno jest pewne - bez wyjątkowej filmowej intuicji Haliny Prugar-Ketling polskie kino nie byłoby takie samo. I właśnie o tym będziemy rozmawiać podczas tegorocznej edycji festiwalu
"Pani Halina Prugar-Ketling to legenda, to tytanka polskiego kina. Trudno inaczej określić osobę, która od lat 50. XX wieku systematycznie pracowała z najwybitniejszymi autorami polskiego kina. Ford, Żuławski, Zaorski, Konwicki, a w szczególności Wajda, zawdzięczają jej ostateczny kształt swoich najwybitniejszych filmów. Najwyższy czas, aby olbrzymi wkład Pani Heleny w historię polskiego kina artystycznego został zauważony i doceniony. Co więcej, Platynowe Lwy dla nestorki i artystki montażu filmowego podkreślają wagę tej profesji i jej kluczowe znaczenie w procesie powstawania filmów. Montażyści i montażystki obecnie zaczynają się emancypować i walczyć o należne im prawa. Ta nagroda wspiera również ich wysiłki" - komentuje wybór laureatki reżyser Łukasz Ronduda, Przewodniczący Rady Programowej FPFF.
Kim jest laureatka Halina Prugar-Ketling?
Halina Prugar-Ketling (ur. 1929) to jedna z najwybitniejszych polskich montażystek filmowych, związana z kinem od początku lat 50. XX wieku. W ciągu ponad czterdziestu lat pracy zmontowała przeszło sto filmów dokumentalnych, fabularnych i produkcji telewizyjnych.
Współpracowała z kanonicznymi twórcami polskiego kina, m.in. z Aleksandrem Fordem, Januszem Morgensternem, Romanem Polańskim, Jerzym Skolimowskim, Andrzejem Żuławskim, Januszem Zaorskim, Januszem Kijowskim, Filipem Bajonem i przede wszystkim z Andrzejem Wajdą, z którym blisko współpracowała od końca lat 60. i zmontowała takie arcydzieła tego reżysera, jak "Wszystko na sprzedaż" (1968), "Brzezina" (1970), "Wesele" (1972), "Ziemia obiecana" (1974), "Człowiek z marmuru" (1976), "Bez znieczulenia" (1978), "Panny z Wilka" (1979), "Człowiek z żelaza" (1981) czy "Danton" (1982).
Jest również autorką montażu wybitnych filmów innych reżyserów, takich jak "Piątka z ulicy Barskiej" (1953) i "Ósmy dzień tygodnia" (1958) Aleksandra Forda, "Nóż w wodzie" (1961) Romana Polańskiego, "Bariera" (1966) Jerzego Skolimowskiego, "Trzecia część nocy" (1971) Andrzeja Żuławskiego czy "Piłkarski poker" (1988) Janusza Zaorskiego.
Jej kariera rozpoczęła się w Wytwórni Filmów Dokumentalnych przy realizacji Polskiej Kroniki Filmowej. Początkowo pracowała jako asystentka montażu Wacława Kaźmierczaka, później Wojciecha Jerzego Hasa, następnie samodzielna montażystka filmów dokumentalnych i fabularnych. Za swoje osiągnięcia otrzymała znaczące wyróżnienia: indywidualną Nagrodę Przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji za montaż serialu Polskie drogi (1978), Brązowy Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2016) oraz Nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne (2023).
"Panny z Wilka" Andrzeja Wajdy i masterclass
Podczas Festiwalu odbędą się wydarzenia wokół twórczości laureatki. Wyświetlony zostanie film "Panny z Wilka" Andrzeja Wajdy - tytuł wybrany przez samą Prugar-Ketling, jako przykład jej ulubionej realizacji.
Krytyk filmowy Łukasz Knap i montażysta Rafał Listopad poprowadzą w imieniu laureatki masterclass, w ramach którego przyjrzą się jej twórczości z kilku perspektyw: biograficznej, artystycznej i warsztatowej. Opowiedzą o jej życiu, metodzie pracy, stylu montażu oraz szczególnej roli, jaką odegrała w kształtowaniu języka polskiego kina. Choć laureatka nie będzie mogła uczestniczyć w wydarzeniu osobiście, masterclass stanie się formą spotkania z jej głosem, doświadczeniem i dorobkiem.
Spotkanie ilustrowane będzie fragmentami najważniejszych filmów, które montowała, a także fragmentami rozmowy przeprowadzonej przez Łukasza Knapa z artystką w ramach cyklu "Notacje archiwalne" realizowanego dla Stowarzyszenia Filmowców Polskich.
51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni odbędzie się w dniach 21-26 września 2026 roku. Producentem FPFF jest Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni.
